ส่งมอบพลังงานสะอาด อย่างมีประสิทธิภาพ ครบวงจร
ซ่อมโซล่าเซลล์ ผลิตไฟน้อยลงเกิดจากอะไร แก้ไขอย่างไร
อาการที่ลูกค้าแจ้งเข้ามาบ่อยที่สุดคือ ในปีแรกหลังติดตั้งยอดบิลค่าไฟลดลงชัดเจนตามที่คาดหมาย แต่เมื่อผ่านไปสองถึงสามปี ยอดค่าไฟเริ่มกลับมาสูงขึ้น และเมื่อตรวจสอบผ่านแอปพลิเคชันพบว่ากราฟการผลิตไฟต่ำลงกว่าปีแรกอย่างเห็นได้ชัด จึงเกิดคำถามว่าจำเป็นต้องซ่อมโซล่าเซลล์หรือไม่
ในทางเทคนิค กรณีที่โซล่าเซลล์ผลิตไฟน้อยลงส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากความเสียหายของแผง แต่มาจากฝุ่นสะสม เงาบังที่เกิดขึ้นใหม่ อินเวอร์เตอร์ หรือจุดต่อสายไฟ ซึ่งหลายรายการผู้ใช้ตรวจสอบเบื้องต้นได้เองก่อนติดต่อช่างซ่อมโซล่าเซลล์ และในบทความนี้ ทีมวิศวกรจะอธิบายตามลำดับตั้งแต่อาการที่พบ สาเหตุ การอ่านรหัสแจ้งเตือน วิธีตรวจสอบอย่างปลอดภัย จนถึงค่าใช้จ่ายที่ควรทราบล่วงหน้า
สารบัญเนื้อหา
อาการที่บ่งชี้ว่าระบบเริ่มมีความผิดปกติ
- ปริมาณการผลิตไฟลดลงเกิน 15 ถึง 20% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้าในสภาพอากาศใกล้เคียงกัน
- หน้าจออินเวอร์เตอร์แสดงไฟสถานะสีแดงหรือสีส้ม หรือมีรหัสแจ้งความผิดปกติค้างอยู่
- แอปพลิเคชันหลุดการเชื่อมต่อบ่อยครั้ง หรือกราฟการผลิตไฟขาดช่วงในเวลากลางวัน
5 สาเหตุหลักที่ทำให้โซล่าเซลล์ผลิตไฟน้อยลง
จากงานบำรุงรักษาและงานแก้ไขระบบของทีมวิศวกร สาเหตุอยู่ในห้าประการต่อไปนี้เกือบทั้งหมด เรียงจากที่พบบ่อยที่สุด
สาเหตุ | ลักษณะที่สังเกตได้ | แนวทางแก้ไข |
ฝุ่น มูลนก และใบไม้สะสมบนแผง | ผลิตไฟลดลงในฤดูแล้ง เห็นคราบจากระดับพื้น | ล้างแผงโซล่าเซลล์ตามวิธีที่ถูกต้อง |
เงาบังที่เกิดขึ้นใหม่ | ต้นไม้โตขึ้น หรือมีการต่อเติมอาคารข้างเคียง | ตัดแต่งต้นไม้ หรือปรับย้ายตำแหน่งแผงบางส่วน |
อินเวอร์เตอร์ร้อนหรือแจ้งความผิดปกติ | ไฟเตือนที่ตัวเครื่อง หยุดทำงานเป็นช่วง | ตรวจการระบายอากาศและรีสตาร์ต หากซ้ำต้องเรียกช่าง |
จุดต่อสายหลวมหรือขั้วต่อเสื่อมสภาพ | ผลิตไฟลดลงทั้งชุด บางกรณีมีกลิ่นไหม้ | ห้ามดำเนินการเอง ต้องติดต่อช่างทันที |
แผงเสื่อมสภาพตามอายุ | ลดลงอย่างช้า ๆ ไม่ถึง 1% ต่อปี | เป็นคุณลักษณะปกติ อยู่ในการรับประกัน |
สองสาเหตุแรกแก้ไขได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ใด ส่วนสาเหตุสุดท้ายคือการเสื่อมสภาพตามธรรมชาติซึ่งอยู่ในเงื่อนไขการรับประกันกำลังผลิต หากโซล่าเซลล์ผลิตไฟน้อยลงแบบค่อยเป็นค่อยไปปีละเล็กน้อย ไม่ถือเป็นความเสียหาย อ่านเพิ่มเติมได้ที่ อายุการใช้งานแผงและการรับประกัน
การอ่านรหัสแจ้งเตือนจากอินเวอร์เตอร์
ไฟสถานะและรหัสบนหน้าจออินเวอร์เตอร์ระบุได้ว่าความผิดปกติอยู่ส่วนใด และช่วยประเมินว่าต้องซ่อมโซล่าเซลล์หรือเพียงรอให้ระบบกลับมาทำงานเอง โดยชื่อรหัสของแต่ละยี่ห้อต่างกันแต่ความหมายใกล้เคียงกัน
สิ่งที่ปรากฏ | ความหมายและแนวทางดำเนินการ |
ไฟสีส้ม หรือรหัส Grid Fault | แรงดันไฟจากการไฟฟ้าผิดเกณฑ์ชั่วคราว ระบบหยุดเองเพื่อความปลอดภัย รอ 5 ถึง 10 นาทีมักกลับมาเอง ไม่ใช่อาการที่โซล่าเซลล์เสีย |
ไฟสีแดง หรือรหัส Isolation Fault | ฉนวนสายไฟฟ้ากระแสตรงรั่ว มักพบหลังฝนตกหนักหรือมีความชื้นเข้าขั้วต่อ ต้องติดต่อช่าง |
รหัส No PV Input | ไฟจากแผงไม่เข้าระบบ จากสายหลุด เบรกเกอร์ฝั่ง DC ปลดวงจร หรือฟิวส์ขาด ให้ตรวจเบรกเกอร์ก่อน |
รหัส Over Temperature | อุณหภูมิเครื่องสูงเกินเกณฑ์จากการระบายอากาศไม่เพียงพอ ให้เปิดทางลม |
ระบบที่ใช้อินเวอร์เตอร์ Huawei ตรวจสอบรหัสได้ในแอปพลิเคชัน FusionSolar ส่วน Sigenergy ตรวจสอบได้ใน mySigen ขอแนะนำให้บันทึกภาพหน้าจอส่งให้ทีมวิศวกร ซึ่งช่วยให้วินิจฉัยได้เร็วขึ้นก่อนนัดเข้าตรวจหน้างาน
การตรวจสอบเบื้องต้นด้วยตนเองอย่างปลอดภัย
- เปิดแอปพลิเคชัน เทียบการผลิตไฟวันนี้กับวันที่แสงแดดดีในเดือนเดียวกันของปีก่อน หากต่างกันไม่ถึง 10% อาจเป็นผลจากสภาพอากาศ
- ตรวจหน้าจออินเวอร์เตอร์ บันทึกรหัสแจ้งความผิดปกติ แล้วปิดและเปิดเครื่องใหม่ตามคู่มือหนึ่งครั้ง
- สังเกตแผงจากระดับพื้น ช่วงเช้าหรือเย็นที่แสงแดดทำมุมเฉียง จะเห็นคราบฝุ่นและเงาต้นไม้ชัดกว่าช่วงเที่ยง
- ตรวจสอบเบรกเกอร์ที่ตู้ควบคุม ว่าไม่มีอุปกรณ์ใดปลดวงจร
- ล้างแผงโซล่าเซลล์หากเป็นเพียงฝุ่นสะสม ใช้น้ำสะอาดฉีดจากระดับพื้นช่วงเช้าที่แผงยังไม่ร้อน ห้ามใช้น้ำยาหรือแปรงแข็ง และห้ามขึ้นไปเหยียบบนแผง
ข้อควรระวังที่ขอย้ำเป็นพิเศษ ระบบมีไฟฟ้ากระแสตรงแรงดัน 400 ถึง 600 โวลต์อยู่ตลอดเวลาที่มีแสงแดด แม้ปลดเบรกเกอร์แล้วสายจากแผงก็ยังมีไฟฟ้า และหากเกิดการอาร์คจะไม่ดับลงเอง การตรวจสอบเองจึงควรจำกัดเพียงการสังเกตและทำความสะอาดจากระดับพื้น ห้ามเปิดฝาอินเวอร์เตอร์หรือถอดขั้วต่อเองโดยเด็ดขาด
กรณีที่ต้องเรียกช่างซ่อมโซล่าเซลล์
- รหัสแจ้งความผิดปกติปรากฏซ้ำหลังรีสตาร์ต หรืออินเวอร์เตอร์ดับสนิท
- ปริมาณการผลิตไฟเป็นศูนย์ในสภาพอากาศที่มีแสงแดดดี
- พบรอยไหม้ กลิ่นไหม้ หรือเสียงผิดปกติบริเวณตู้ควบคุม
- หลังเกิดพายุ ลูกเห็บ หรือมีวัตถุตกกระทบแผง
กรณีเหล่านี้บ่งชี้ว่าโซล่าเซลล์เสียในระดับที่ต้องให้ช่างซ่อมโซล่าเซลล์ผู้ชำนาญแก้ไข จึงไม่ควรปล่อยไว้ เนื่องจากความเสียหายอาจลุกลามไปยังอุปกรณ์อื่นและบางอาการเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของอาคารโดยตรง อีกประเด็นที่ควรทราบคือ อินเวอร์เตอร์ส่วนใหญ่กำหนดว่าหากเปิดฝาเครื่องโดยผู้ที่ไม่ใช่ตัวแทนที่ได้รับการรับรอง การรับประกันจะสิ้นผลทันที
ค่าใช้จ่ายในงานซ่อมโซล่าเซลล์โดยประมาณ
ตารางต่อไปนี้เป็นช่วงราคาโดยประมาณจากงานของทีมวิศวกร ทั้งนี้ราคาที่ใช้จริงจะแจ้งให้ทราบหลังตรวจสอบหน้างานก่อนเริ่มดำเนินการทุกครั้ง
ลักษณะงาน | ช่วงราคาโดยประมาณ |
ล้างแผงโซล่าเซลล์ | 1,500 ถึง 3,500 บาท ตามจำนวนแผงและความสูง |
ตรวจสอบระบบพร้อมถ่ายภาพความร้อน | 2,000 ถึง 4,000 บาท |
เปลี่ยนขั้วต่อ MC4 หรือแก้ไขสายฝั่ง DC | 1,500 ถึง 5,000 บาท |
เปลี่ยนอินเวอร์เตอร์นอกเงื่อนไขประกัน | 15,000 ถึง 40,000 บาท ตามขนาด |
ในการตัดสินใจระหว่างซ่อมและเปลี่ยนอุปกรณ์ ขอให้พิจารณาว่าอุปกรณ์ยังอยู่ในการรับประกันหรือไม่ โดยแผงรับประกันตัวสินค้า 10 ถึง 12 ปีและกำลังผลิต 25 ปี ส่วนอินเวอร์เตอร์อยู่ที่ 5 ถึง 10 ปี หากพ้นประกันและค่าซ่อมโซล่าเซลล์สูงเกินครึ่งของราคาใหม่ การเปลี่ยนมักคุ้มค่ากว่า
การบำรุงรักษาเชิงป้องกันและล้างแผงโซล่าเซลล์ตามรอบ
ปัญหาทั้งหมดที่กล่าวมา ป้องกันได้ด้วยการบำรุงรักษาตามรอบ ทั้งการล้างแผงโซล่าเซลล์ตามฤดูกาล ตรวจสอบอินเวอร์เตอร์ปีละครั้ง ตัดแต่งต้นไม้รอบอาคาร และตรวจกราฟการผลิตไฟผ่านแอปพลิเคชันสัปดาห์ละครั้ง ทีมวิศวกรจัดทำตารางไว้ให้ที่ ตารางบำรุงรักษาโซล่าเซลล์ 12 เดือน หากดำเนินการตามแนวทางดังกล่าว ระบบส่วนใหญ่จะมีอายุการใช้งานยาวนานเกิน 20 ปีโดยไม่ต้องซ่อมแซมครั้งใหญ่
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ล้างแผงโซล่าเซลล์ด้วยตนเองได้หรือไม่
ดำเนินการได้หากเป็นเพียงฝุ่นสะสม โดยล้างจากระดับพื้นด้วยน้ำสะอาดในช่วงเช้า ห้ามใช้น้ำแรงดันสูง น้ำยาทำความสะอาด หรือขึ้นไปเหยียบบนแผง หากแผงอยู่สูงหรือหลังคาลาดชัน ขอแนะนำให้ทีมวิศวกรดำเนินการ
ผลิตไฟลดลงระดับใดจึงถือว่าโซล่าเซลล์เสีย
ลดลงไม่เกิน 10% เทียบกับปีก่อนถือเป็นเรื่องปกติจากสภาพอากาศและการเสื่อมตามอายุ หากลดลงเกิน 15 ถึง 20% ต่อเนื่องหลายสัปดาห์ในช่วงแดดดี ควรตรวจหาสาเหตุ
ค่าซ่อมโซล่าเซลล์อยู่ในระดับประมาณเท่าไร
งานล้างแผงหรือแก้ไขเงาบังอยู่ในระดับหลักพันบาท ส่วนการเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์นอกประกันอยู่ในระดับหลักหมื่นบาทตามขนาดระบบ ทีมวิศวกรจะแจ้งราคาก่อนเริ่มดำเนินการทุกครั้ง
Green Power Solar Energy
ส่งมอบพลังงานสะอาด อย่างปลอดภัยสูงสุด ด้วยอุปกรณ์มาตรฐานระดับโลก